مصطفى النوراني الاردبيلي
187
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
بخصوص عرق ريشه ، آن را مصرف مىكنند . اين دارو باز كننده گرفتگى و انسداد و گرم كننده معده و اشتهاآور است ، به هضم غذا كمك مىكند . « 1 » شوكة ابراهيم مشخصات : در كتب طب سنتى با نامهاى قرصعنه و حافظ النحل آمده است . در سوريه آن را شجره ابراهيم و شوكة ابراهيم گويند . گياهانى هستند چند ساله به رنگ آبى روشن با برگهاى ريشهاى كه بهطور گروهى از ناحيه يقه گياه بيرون آمده و در نتيجه اغلب برگها روى زمين گسترده هستند . اين گياه معمولًا در اراضى غير مزروع مىرويد . تكثير آن از طريق كاشت قسمتى از ريشه آن در پاييز يا زمستان در ماسه براى محافظت از سرما و پس از ريشه كردن انتقال آن به محل اصلى مىباشد . ازدياد گياه با كاشت بذر آن و كاشت قسمتى از بوته گياه نيز امكانپذير است . تركيبات شيميايى : در ريشه گياه ، تانن و قند ساكاروز ( حدود 4 - 3 ) و اسانس زرد رنگ با بوى مطبوع در حدود 88 / 0 درصد وجود دارد . خواص - كاربرد : در هندوستان از ريشه گياه ايرانى بهعنوان تونيك اعصاب و براى تقويت نيروى جنسى مىخورند و از خاكستر گياه آن براى معالجه بواسير مصرف مىكنند . ضماد ريشه آن براى تحليل ورمها و مخلوط با آرد جو و آرد برگ كاسنى تازه براى تحليل ورم و جراحتهاى ساق پا كه مرطوب است و ترشح دارد ، مفيد است . « 1 »
--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 7 ، ص 353 . ( 1 ) - همان ، ص 249 ؛ محيط اعظم ، ج 1 ، ص 340 .